Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2010

Στενωτική τενοντοελυτρίτιδα De Quervain Γράφει ο Ορθοπεδικός Ζίαντ Μπάχας

Στη ραχιαία επιφάνεια του καρπού, υπάρχουν οι τένοντες των μυών που εκτείνουν τον αντίχειρα και ανυψώνουν το χέρι στο ύψος του καρπού. Αυτοί οι τένοντες κινούνται διά μέσου έξι διαμερισμάτων, κάτω από μια ισχυρή ινώδη μπάντα που καλείται ραχιαίος σύνδεσμος του καρπού. Το πρώτο ραχιαίο διαμέρισμα βρίσκεται πάνω από τη βάση του αντίχειρα. Μέσα σε αυτό διέρχονται οι τένοντες του μακρού απαγωγού και του βραχέως εκτείνοντα τον αντίχειρα. Οι δύο αυτοί μυς βοηθούν στην απομάκρυνση του αντίχειρα από το υπόλοιπο χέρι και είναι απαραίτητοι για την ισχυρή απαγωγή, καθώς και για τη συλληπτική ικανότητα του χεριού.
Το σύνδρομο De Quervain είναι η επώδυνος φλεγμονή του ελύτρου και των τενόντων του πρώτου ραχιαίου διαμερίσματος του καρπού. Το τενόντιο έλυτρο παχαίνει και γίνεται οιδηματώδες, με αποτέλεσμα να αφήνει λιγότερο χώρο για τους υπάρχοντες τένοντες. Είναι δυνατόν οι τένοντες να γίνουν οιδηματώδεις στην περιοχή της στενώσεως και τελικά να δημιουργηθούν μικρές ουλώδεις εστίες μεταξύ των ελύτρων και των τενόντων.
Οι επανειλημμένοι μικροτραυματισμοί, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, αλλά και η υπερχρησιμοποίηση του χεριού είναι οι συνηθέστερες αιτίες που προκαλούν την πάθηση. Το σύνδρομο De Quervain εμφανίζεται συνήθως σε άτομα ηλικίας από 30 έως 50 ετών. Οι γυναίκες προσβάλλονται οκτώ με δέκα φορές συχνότερα από τους άνδρες. Πιθανώς να υπάρχει σχετική προδιάθεση σε άτομα που χρησιμοποιούν το χέρι τους σε συνεχή πλάγια κίνηση του καρπού, με ταυτόχρονη σύλληψη του αντίχειρα, όπως δακτυλογράφοι, εργάτες που χρησιμοποιούν τους σφυρί, αθλητές (σκιέρ κ.λπ.) κ.ά.
Πρωταρχικό σύμπτωμα είναι ο πόνος του αντίχειρα στο ύψος του καρπού. Είναι δυνατόν να αρχίσει προοδευτικά με αντανάκλαση στον αντίχειρα και το αντιβράχιο ή ακόμα και να προκαλεί έγερση από τον ύπνο. Ο πόνος γίνεται εντονότερος με τη χρήση του αντίχειρα και κυρίως στο έντονο πιάσιμο, την πλάγια σύλληψη και στροφή, όπως, π.χ., στη χρήση του κλειδιού. Είναί δυνατόν επίσης να παρουσιαστεί ελαφρύ οίδημα στην κερκιδική πλευρά του καρπού και πιθανώς "αναπήδηση", όταν κινείται ο αντίχειρας. Λόγω του πόνου και του οιδήματος, περιορίζεται η κίνηση του αντίχειρα.
Εκτός από τον πόνο και το οίδημα πάνω από το πρώτο ραχιαίο διαμέρισμα, ο ασθενής παρουσιάζει πόνο όταν κάνει γροθιά το χέρι του, με τον αντίχειρα μέσα στην παλάμη να ακουμπά το μικρό του δάκτυλο. Αυτό το τεστ είναι πιθανώς ελαφρώς επώδυνο σε πολλούς από εμάς, αλλά εντονότατα επώδυνο γι' αυτούς που έχουν De Quervain.
Ο ορθοπεδικός ιατρός θα προσπαθήσει κατ' αρχάς να σταματήσει την εξέλιξη της νόσου με αντιφλεγμονώδη αγωγή για διάστημα τριών έως έξι εβδομάδων και ταυτόχρονη τοποθέτηση του χεριού σε νάρθηκα. Μερικές φορές εφαρμόζεται και τοπική έγχυση στεροειδούς για τη μείωση της φλεγμονής. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν, συνιστάται η χειρουργική θεραπεία. Με τοπική αναισθησία, στο ύψος του πρώτου ραχιαίου διαμερίσματος, γίνεται διάνοιξη του συνδέσμου. Υπάρχει πιθανότητα μετεγχειρητικού πόνου για λίγες ημέρες, γι' αυτό χορηγούνται παυσίπονα φάρμακα. Πρόγραμμα ασκήσεων του αντίχειρα και του καρπού εφαρμόζεται από τις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες. Η υποτροπή είναι σπάνια μετά τη χειρουργική θεραπεία.

Η επώδυνη, φλεγμαίνουσα πλευρά του αντίχειρα στον καρπό, που κάποτε ονομαζόταν θλάση των γυναικών, λόγω της έντονης χρήσης των χεριών κατά το πλύσιμο, τώρα φέρει το όνομα του Ελβετού Χειρουργού Fritz de Quervain, ο οποίος την περιέγραψε το 1895.

Τρίτη 7 Δεκεμβρίου 2010

Αυχεναλγία

Οι παθήσεις που συνήθως αποκαλούμε με το γενικό όρο Αυχεναλγία, Αυχενικό Σύνδρομο, Αυχενοβραχιόνιο σύνδρομο, είναι στην πράξη τα συμπτώματα της αυχενικής δισκοπάθειας και της αυχενικής σπονδυλοαρθροπάθειας. Στην αυχενική δισκοπάθεια εμφανίζεται αρχικώς δυσλειτουργία με διαταραχές της μοριακής σύνθεσης του μεσοσπονδυλίου δίσκου που μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη αυτού και σχηματισμό δισκοκήλης ή προοδευτική αστάθεια μεταξύ των δύο σπονδύλων, αρθρίτιδα και σχηματισμό οστεοφύτων. Καταλήγει δηλαδή, στην αυχενική σπονδυλοαρθροπάθεια. Η εκφύλιση αυτή ανευρίσκεται σε άτομα ηλικίας 15 έως 40 ετών, δεν είναι, λοιπόν, μία γεροντική πάθηση.
Ο λόγος που η δισκοπάθεια προσβάλει συνήθως συγκεκριμένα μεσοσπονδύλια διαστήματα, είναι η αυξημένη κινητικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης σ' αυτό το επίπεδο, καθώς και οι αυξημένες υδραυλικές πιέσεις.
Ως παράγοντες κινδύνου έχουν κατηγορηθεί η συχνή άρση βάρους στην εργασία, η στάση σώματος στην εργασία η στάση ύπνου. Η αυχενική σπονδυλοαρθροπάθεια εμφανίζεται σε άτομα που πέρασαν τη μέση ηλικία και είναι αποτέλεσμα προηγηθείσης δισκοπάθειας, γενικευμένης οστεοαρθρίτιδας, κακώσεων της αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης ή άλλων παθήσεων.
Σύμφωνα με τις τελευταίες στατιστικές το 40% τουλάχιστον του πληθυσμού υπέφερε μία φορά στη ζωή του από αυχεναλγία.
Τα συμπτώματα και στις δύο παθήσεις, στα αρχικά κυρίως στάδια είναι ίδια. Άλγος στον αυχένα με αντανάκλαση στους ώμους, τις ωμοπλάτες, το πρόσθιο τοίχωμα του θώρακα. Ινιακή κεφαλαλγία. Δυσκολία στις κινήσεις και δυσκαμψία της αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης.
Μείωση της αισθητικότητας, μούδιασμα στα δάχτυλα, έκπτωση της μυικής ισχύος, είναι αποτέλεσμα πίεσης νευρικών ριζών από δισκοκήλες ή οστεόφυτα. Σε προχωρημένες καταστάσεις εμφανίζονται διαταραχές της βάδισης, επεισόδια απώλειας της συνείδησης κτλ.
Ο ίλιγγος, τέλος, σε σπάνιες μόνο περιπτώσεις έχει σαν αιτία του παθήσεις της αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης παρά τα όσα λέγονται.
Θεραπεία των παθήσεων αυτών με συντηρητικά μέσα ανακουφίζουν τα συμπτώματα. Η φαρμακευτική αγωγή, η φυσικοθεραπεία και ο ηλεκτροβελονισμός καλυτερεύουν τα συμπτώματα, όπως και η χρήση κολάρου για μικρό διάστημα, τα οποία σε κάποιους ασθενείς θα επαναλαμβάνονται στο χρόνο με διαφορετικής διάρκειας και έντασης συμπτώματα.
Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι απαραίτητη μόνο σε ένα ελάχιστο αριθμό ασθενών. Προληπτικά μέτρα για το περιορισμό των κρίσεων είναι κυρίως η αποφυγή άρσης βαρών, η αποφυγή πολύωρης στάσης σώματος στην ίδια θέση (κέντημα, παρακολούθηση τηλεόρασης, χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή).
Συνιστάται, επίσης, το θαλάσσιο κλίμα, επειδή είναι σταθερό, γιατί αυτοί που πάσχουν από οστεόφυτα είναι ευαίσθητοι στις μεταβολές του καιρού, η ελάττωση βάρους για τους παχύσαρκους και η χρήση ειδικού μαξιλαριού.






Εκτινασσόμενος δάκτυλος- Στενωτική τενοντοελυτρίτιδα καμπτήρα τένοντα του δακτύλου ( trigger finger )

Τι είναι
Είναι μια χαρακτηριστική κατάσταση κατά την οποία ο ασθενής αναφέρει ότι ένα από τα δάκτυλά του κλείνει αλλά δεν ανοίγει εύκολα ή ανοίγει αλλά συναντά δυσκολία κατά την κάμψη.
Πολλές φορές κατά το άνοιγμα του δακτύλου υπάρχει μια μικρή αναπήδηση. Ο ασθενής αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το δάκτυλό του "κλείνει και δεν ανοίγει" ή "ανοίγει και δεν κλείνει" ή σε ηπιότερες περιπτώσεις συναντά δυσκολία κατά την κάμψη ή την έκταση του δακτύλου.
Ο Ασθενής αισθάνεται να εκτινάσσεται το δάκτυλό του σαν να απελευθερώνεται από ένα εμπόδιο (εκτινασσόμενος δάκτυλος – δάκτυλο σκανδάλης trigger finger).
Σε προχωρημένα σταδία η νόσος μπορεί να μην αφήνει το δάκτυλο να τεντώσει πλήρως.
Αυτό συμβαίνει διότι υπάρχει πάχυνση του τένοντα, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να γλιστρήσει μέσα στο έλυτρό του κι έτσι να διαταράσσεται η σχέση των διαμέτρων του τένοντα και του ελύτρου, με επακόλουθο το φαινόμενο του εκτινασσόμενου δακτύλου, όταν ο τένοντας, που είναι παχύτερος του φυσιολογικού, περνά από το στενό τμήμα ελύτρου.
Η θεραπεία κατά κανόνα είναι χειρουργική και σπάνια συντηρητική και αυτό διότι ο ορθοπεδικός θα πρέπει να κάνει διάνοιξη του ελύτρου του τένοντα και απελευθέρωσή του.
Μια επίσκεψη στον ορθοπεδικό θα δείξει και την λύση του προβλήματος.

Είναι μια χαρακτηριστική κατάσταση κατά την οποία ο ασθενής αναφέρει ότι ένα από τα δάκτυλά του κλείνει αλλά δεν ανοίγει εύκολα ή ανοίγει αλλά συναντά δυσκολία κατά την κάμψη. Πολλές φορές κατά το άνοιγμα του δακτύλου υπάρχει μια μικρή αναπήδηση.

Επιφυσιολίσθηση μηριαίας κεφαλής

Η διαταραχή αυτή εκδηλώνεται κυρίως σε υπέρβαρα παιδιά κατά τη διάρκεια της ταχείας ανάπτυξης. Συμβαίνει στην επίφυση της μηριαίας κεφαλής. Η κεφαλή του μηριαίου ολισθαίνει από την κανονική της θέση.
Η θεραπεία είναι συντηρητική και σε διάφορες περιπτώσεις χειρουργική (κοχλίωση) και επακολουθεί ειδικό πρωτόκολλο αποκατάστασης.
Στα 2/3 των περιπτώσεων η πάθηση αφορά αγόρια ηλικίας 11-16 ετών με αμφοτερόπλευρη εντόπιση στο 20-40 %.
Βάσει του χρόνου εμφανίσεως των πρώτων ενοχλημάτων διακρίνουμε τρεις μορφές :
1. Οξεία: Χρόνος εμφάνισης πρώτων ενοχλημάτων λιγότερος από 14 ημέρες.
2. Χρόνια: Χρόνος εμφάνισης πρώτων ενοχλημάτων περισσότερος από 14 ημέρες .Η χρόνια μορφή είναι η συχνότερη.
3. Οξεία σε χρόνια μορφή: Ξαφνική επιδείνωση των ενοχλημάτων της χρόνιας μορφής μέχρι και αδυναμία βαδίσεως.
Η αιτιολογία της πάθησης παραμένει ακόμη άγνωστη. Περιγράφονται διάφορες αιτίες: Διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ αυξητικών και γεννητικών ορμονών. Μεταβολικοί παράγοντες που επηρεάζουν την την υφή του κολλαγόνου. Γενετικοί παράγοντες (συχνή εμφάνιση σε ορισμένες οικογένειες).
Η χρόνια μορφή εμφανίζεται με πόνο στο ισχίο ή γόνυ και παροδική χωλότητα ,η οποία αργότερα γίνεται μόνιμη. Στη οξεία μορφή ο πόνος εμφανίζεται συνήθως μετά από πτώση ή στραβοπάτημα και είναι εντονότατος. Οι γονείς θα δεν πρέπει να αμελούν ενοχλήματα ή πόνο από τα παιδιά τους, μια εξέταση στον ορθοπεδικό θα δείξει αμέσως την ενδεδειγμένη θεραπεία.

Οστεοαρθρίτιδα γόνατος

Η οστεοαρθρίτιδα είναι η πιο κοινή αρθροπάθεια με το 90% του πληθυσμού να εμφανίζει τις χαρακτηριστικές ακτινολογικές αλλοιώσεις στις αρθρώσεις που υποστηρίζουν το βάρος του σώματος ήδη από την ηλικία των 40 ετών. Η οστεοαρθρίτιδα χαρακτηρίζεται από την βαθμιαία φθορά του αρθρικού χόνδρου και την αντιδραστική ανάπτυξη νέου οστού με την μορφή των οστεοφύτων, δηλαδή μικρών οστέινων προεκτάσεων (τα περίφημα «άλατα»). Ο αρθρικός υμένας αντιδρά σε αυτήν κατάσταση παράγοντας περισσότερο αρθρικό υγρό με αποτέλεσμα την παρουσία οιδήματος.
Το προεξάρχον σύμπτωμα της οστεοαρθρίτιδας στα γόνατα είναι ο πόνος στην άρθρωση ο οποίος επιδεινώνεται με την καταπόνηση και ανακουφίζεται με την ξεκούραση, εκτός από τις βαρύτερες περιπτώσεις. Επιπλέον, συχνά εμφανίζεται δυσκαμψία, η οποία όμως δεν διαρκεί πολύ.
Σε αντίθεση με άλλες αρθρίτιδες όπως η ρευματοειδής, τα συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν είτε στο ένα είτε και στα δύο γόνατα, ενώ δεν υπάρχουν έντονα σημεία φλεγμονής, δηλαδή ερυθρότητα και οίδημα.
Πρέπει να σημειωθεί ότι τα συμπτώματα αυτά δεν είναι διαρκή ούτε έχουν την ίδια βαρύτητα και εξέλιξη σε όλους τους πάσχοντες αφού άλλοι εμφανίζουν στασιμότητα και άλλοι διαρκής επιδείνωση.
Τέλος, ο πόνος επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες και πολλοί πάσχοντες όντως μπορούν να προβλέψουν αν θα βρέξει καθώς το βαρομετρικό χαμηλό που συνοδεύει την βροχή επιτείνει τα συμπτώματα.
Ο ιατρός θα θέσει τη διάγνωση με βάση τα ανωτέρω και την κλινική εξέταση. Οι απλές ακτινογραφίες βοηθούν στην επιβεβαίωση της διάγνωσης καθώς διακρίνεται η μείωση του μεσοδιαστήματος μεταξύ των οστών εξαιτίας της καταστροφής των χόνδρων καθώς και η τυχόν παρουσία οστεοφύτων. Οι εξετάσεις αίματος χρησιμεύουν στον αποκλεισμό αυτοάνοσης αρθρίτιδας.
Θεραπεία
Πρέπει να τονιστεί εξαρχής ότι θεραπεία με την έννοια της ίασης και της αποκατάστασης των βλαβών δεν υφίσταται για την οστεοαρθρίτιδα. Ωστόσο, με τη βοήθεια της κατάλληλης αγωγής και την υιοθέτηση κάποιων συμβουλών ως προς τις καθημερινές συνήθειες, ο ασθενής μπορεί να ανακουφιστεί από τον πόνο και τη δυσκαμψία και να εμποδίσει ή να επιβραδύνει την περαιτέρω καταστροφή της άρθρωσης.
Η ιατρική αντιμετώπιση διαβαθμίζεται ανάλογα με την ανταπόκριση του ασθενούς. Σε πρώτη φάση χορηγούνται απλά αναλγητικά και μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη.
Αν δεν ελέγχονται επαρκώς τα συμπτώματα, πολλές φορές δοκιμάζεται η ενδοαρθρική έγχυση υαλουρονικού οξέος. Το υαλουρονικό οξύ είναι φυσικό συστατικό του αρθρικού υγρού το οποίο αφενός «λιπαίνει» την άρθρωση και αφετέρου πιστεύεται ότι καταστέλλει την φλεγμονή. Είναι απολύτως ασφαλής και οι παρενέργειες είναι σπάνιες, αλλά δεν ανταποκρίνονται όλοι οι ασθενείς. Πάντως τα αποτελέσματα μπορούν να διαρκέσουν έως 12 μήνες.
Χειρουργική αντιμετώπιση κυρίως με τη μορφή της ολικής αρθροπλαστικής του γόνατος γίνεται μόνο στις λίγες περιπτώσεις όπου ο πόνος είναι συνεχής ακόμα και τη νύχτα ενώ ο ασθενής εμφανίζει σημαντική αναπηρία στην καθημερινότητά του. Μετά την επέμβαση η κινητικότητα βελτιώνεται αν και δεν αποκαθίσταται πλήρως, αλλά συνήθως ο πόνος αντιμετωπίζεται επιτυχώς. Οι αρθροσκοπικές επεμβάσεις δεν έχουν θέση στην θεραπευτική της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος.

ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ

Πολλές φορές αμελούμε όταν το παιδί μας, μας λέει ότι πονά  το χέρι ή το πόδι του. Πρέπει να ελέγχουμε τι συμβαίνει. Μπορεί να μην συμβαίνει τίποτα μπορεί να είναι κάτι πιο σοβαρό. Από τα σοβαρά μπορεί να είναι οστεομυελίτιδα.
Τι είναι οστεομυελίτιδα.
Λοίμωξη του οστού και του μυελού του οστού, που παρουσιάζεται πιο συχνά στα παιδιά παρά στους ενήλικους. Συνήθως προσβάλλει τα μακρά οστά των χεριών και των ποδιών και τα οστά της σπονδυλικής στήλης.
Η λοίμωξη μπορεί ν' ακολουθήσει ένα κάταγμα, αν το οστό τρυπήσει το δέρμα ή να προκληθεί από βακτηρίδια που φτάνουν στο οστό με το αίμα. Η αρρώστια τυπικά αρχίζει απότομα και το παιδί παραπονιέται για δυνατό πόνο στο προσβεβλημένο οστό. Συχνά, επάνω από την προσβεβλημένη περιοχή εμφανίζεται ερυθρότητα και οίδημα.
Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι πυρετός, πονοκέφαλος, ρίγη, απώλεια όρεξης, γενική κόπωση και αδυναμία χρήσης των προσβεβλημένων άκρων.
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με κλινικές εξετάσεις, με ακτινογραφία και σπινθηρογράφημα των οστών. Η θεραπεία περιλαμβάνει κατάλληλη αντιβίωση μετά από καλλιέργεια αίματος.  Το άκρο μπορεί να χρειαστεί να μπει σε νάρθηκα.
Με έγκαιρη θεραπεία, η οστεομυελίτιδα συχνά υποχωρεί πλήρως. Αν η λοίμωξη δεν αντιδράσει στα αντιβιοτικά, μπορεί να χρειαστεί εγχείρηση.
Άρα συνετό θα ήταν να μην αμελούμε αυτό που αναφέρουν τα παιδιά.

Οστεοχονδρίτιδα της κεφαλής του μηριαίου

Η οστεοχονδρίτιδα της κεφαλής του μηριαίου αποτελεί κυκλική πάθηση με χρονική διάρκεια 24-30 μηνών που οφείλεται σε ισχαιμία. Η κεφαλή του μηριαίου παρουσιάζει προοδευτικά μερική ή ολική νέκρωση, παραμόρφωση και κατακερματισμό.
Τελικά γίνεται από τον οργανισμό προσπάθεια αποκατάστασης, με την οποία όμως σπανιότατα επανέρχεται η κεφαλή στο φυσιολογικό της σχήμα.
Προσβάλλει παιδιά 4-10 χρόνων, αγόρια παρά κορίτσια σε αναλογία 4:1 και είναι στο 80% των περιπτώσεων μονόπλευρη.
Η ακριβής αιτιολογία και παθογένεια της οστεοχονδρίτιδας της κεφαλής του μηριαίου δεν έχουν ακόμη διευκρινισθεί. Όλες οι εργασίες που έγιναν μέχρι σήμερα, δείχνουν ότι προκαλείται από διαταραχή στην τοπική αιμάτωση.
Ο μηχανισμός αυτής της ισχαιμίας μπορεί να εξηγηθεί με βάση: Την ιδιόμορφη αγγείωση της κεφαλής και την εύκολη απόφραξη των αγγείων από τη συλλογή υγρού μέσα στην άρθρωση που προκαλεί διάταση στον θύλακο.
Η πάθηση αρχίζει με ελαφρό πόνο στην άρθρωση του ισχίου. Ο πόνος αντανακλά στην προσθιοεσωτερική επιφάνεια του μηρού και στο γόνατο ακολουθώντας τη διαδρομή του θυροειδούς νεύρου.
Ακτινολογική εικόνα: Ο ακτινολογικός έλεγχος γίνεται σε δύο επίπεδα και πάντα συγκριτικά με το φυσιολογικό ισχίο. Οι ακτινογραφίες πρέπει να είναι ποιοτικά καλές, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια που τα ευρήματα της πάθησης είναι ασήμαντα. Το σπινθηρογράφημα βοηθάει ιδιαίτερα στη διάγνωση.
Στα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας των 5 ετών συνίσταται στην εφαρμογή κυρίως ειδικών κηδεμόνων απαγωγής με τους οποίους το παιδί ενθαρρύνεται να περπατήσει, ενώ διατηρεί το σκέλος σε απαγωγή.